CLAUDE DEBUSSY - TỔ KHÚC PETITE L.65
Tổ khúc Petite L.65 vốn được Claude Debussy soạn cho piano 4 tay, ra mắt năm 1889 tại Paris. Không phải là một tác phẩm khó khăn về mặt kỹ thuật trình diễn, nhưng Petite Suite rất được yêu thích bởi vẻ đẹp thơ mộng, được Henri Büsser chuyển soạn cho dàn nhạc và càng trở nên nổi tiếng.
Hành trình của Tổ khúc đi qua 4 chương, trong đó 2 chương đầu được lấy cảm hứng từ tập thơ Fêtes galantes (1869) của Paul Verlaine - nhà thơ Pháp mà Debussy vô cùng yêu thích.
Thơ Verlaine thiên về tính gợi tả gián tiếp, qua nhiều lớp sắc thái tinh tế, và tập Fêtes galantes tái hiện thế giới dạo chơi thanh nhã và huyền ảo của tầng lớp quý tộc thế kỷ 18, nơi con người, thiên nhiên và cảm xúc hòa vào nhau trong bầu không khí mơ màng. Khung cảnh ấy tương tự bầu không khí trong tranh của Watteau và Fragonard, và ngôn ngữ nghệ thuật đó cũng tương đồng với thế giới âm nhạc của Debussy:
Chương En bateau (Trên Thuyền) mô tả khung cảnh những người vui chơi trên thuyền lúc hoàng hôn; âm nhạc gợi nên sự tĩnh lặng, mơ màng và khát vọng lãng mạn chưa thành hiện thực.
Chương Cortège (Đám rước) thể hiện không khí dí dỏm, hơi trào lộng của một đoàn tùy tùng theo chân một quý bà trong bối cảnh lễ hội mang màu sắc sân khấu Commedia dell’Arte.
Hai chương cuối, chương Menuet thanh lịch và chương Ballet rực rỡ không gắn trực tiếp với bài thơ cụ thể nào, nhưng tiếp tục gợi lại sự hoài niệm và nét duyên dáng đặc trưng của thế giới Fêtes galantes.
Toàn bộ tác phẩm như một chuỗi tranh âm nhạc tràn đầy chất thơ thanh nhã đặc trưng của Debussy.
Mai Hạnh, 4.2026.
Bài viết nổi bật
DÀN NHẠC GIAO HƯỞNG VIỆT NAM CÔNG BỐ MÙA DIỄN NĂM 2026
Dàn nhạc Giao hưởng Việt Nam (VNSO) trân trọng công bố 10 chương trình Hòa nhạc đặt vé trước (Subscription Concert Series) và một số chương trình khác năm 2026, diễn ra tại Phòng Hòa nhạc Lớn – Học viện Âm nhạc Quốc gia Việt Nam.
TỪ ROCOCO, QUA BÃO TÁP VÀ XUNG KÍCH ĐẾN LÃNG MẠN HOÀ NHẠC ĐẶT VÉ TRƯỚC SỐ 180 - HÀNH TRÌNH NGHỆ THUẬT KÉO DÀI 2 THẾ KỶ
Giao hưởng số 44 của Haydn, Biến tấu trên chủ đề Rococo và Giao hưởng số 5 Mi thứ của Tchaikovsky - ba tác phẩm ở của hai tác giả lớn của thế kỷ 18-19, đều tựu chung những nét tinh hoa nhất của nghệ thuật Rococo, Sturm und Drang và Lãng mạn. Theo dõi ba tác phẩm này, ta có thể thấy rõ quá trình chuyển dịch thẩm mỹ từ vẻ đẹp cân bằng và trang trí sang thế giới hướng nội sâu sắc và kịch tính của âm nhạc giao hưởng châu Âu.
HAYDN - CON NGƯỜI KHI PHỤC VỤ CHỦ NHÂN VÀ KHI ĐƯỢC LÀ CHÍNH MÌNH
Haydn vẫn là người phải đi phục vụ người khác, nên ta có thể nghe âm nhạc của ông trước những năm 1768 còn rất yên ả dễ chịu đúng chất quý tộc nhàn tản. Đó là một Haydn ở tư cách người phụ trách âm nhạc cho gia tộc Eszterházy, nhưng còn một Haydn được tự do đưa những cảm xúc khác của riêng mình vào âm nhạc thì ta phải tìm đến khối sáng tác của ông những năm 1768–1773, một giai đoạn đặc thù nổi tiếng. Đây là thời kỳ Haydn viết nhiều tác phẩm mang màu sắc kịch tính, dữ dội, u tối – rất khác với phong cách cân bằng của ông trước và sau đó.
P. I. TCHAIKOVSKY: GIAO HƯỞNG SỐ 5 MI THỨ, OP.64
Nếu bản giao hưởng số 5 của Beethoven là Định mệnh gõ cửa, thì bản giao hưởng số 5 của Tchaikovsky có lẽ là nỗ lực thoát ra khỏi Định mệnh ấy. Hình tượng “Định mệnh” cũng được Tchaikovsky gói gọn vào một mô-típ – chủ đề chung đi xuyên suốt cả 4 chương của bản Giao hưởng số 5. Chủ đề về định mệnh cũng là những gì Tchaikovsky đã trăn trở suốt nhiều năm.
Tin tức liên quan
J. OFFENBACH – OVERTURE “ORPHÉE VÀO ĐỊA PHỦ”
Năm 1858, Offenbach dựng operetta dài đầu tiên của mình, Orphée aux Enfers ("Orphée vào cõi địa phủ"), đến nay vẫn là một trong những tác phẩm nổi tiếng nhất của ông. Offenbach chỉ dựa trên truyền thuyết đó mà xây dựng nên một cốt truyện mang tính chất đả kích: trong phiên bản operetta của ông, Orphée không phải là con trai của thần Apollo mà chỉ là một thầy giáo violin, khi vợ bị Diêm vương bắt mất thì vui mừng vì được thoát khỏi cuộc hôn nhân không tình yêu, nhưng rồi vì ràng buộc đạo đức mà phải lên đường đi giải cứu nàng.
JOHN ADAMS – SHORT RIDE IN A FAST MACHINE: ÂM NHẠC TỐI GIẢN
Âm nhạc tối giản là một dòng nghệ thuật âm nhạc, một dạng thực hành sáng tác xuất hiện từ nửa cuối thế kỷ 20. Một trong những đại diện tiêu biểu của phong cách tối giản trong âm nhạc là John Coolidge Adams (sinh năm 1947) là một nhà soạn nhạc và nhạc trưởng người Mỹ. “Short Ride in a Fast Machine” là một sáng tác đầy cảm hứng tươi sáng viết cho dàn nhạc, được hoàn thành vào năm 1986. Tác giả tự gọi tác phẩm là “nhạc hiệu cho dàn nhạc” (“fanfare for orchestra”), có khi ông nói bản nhạc như thể mô tả cảm giác phấn khích khi ngồi vào một chiếc ô tô thể thao siêu tốc.
PQ PHAN - THƠ VÀ MÚA CONCERTANTE
Thơ và múa concertante cho độc tấu dương cầm và dàn nhạc thính phòng (2017-18) viết tặng cho nghệ sỹ dương cầm Jean-Louis Haguenauer. Tác phẩm có hai phần trình diễn liên tục, đề cao chiều sâu nội tâm và cả tính cách bên ngoài của Jean-Louis. Tác phầm Thơ và múa concertante thể hiện tinh thần mỹ thuật của Việt Nam
GABRIEL FAURÉ – CONCERTO VIOLIN RE THỨ, OP. 14
Gabriel Urbain Fauré (1845 - 1924) là nhà soạn nhạc, nghệ sỹ organ, nghệ sỹ piano và nhà sư phạm âm nhạc nổi bật của Pháp. Ông là một trong những nhà soạn nhạc Pháp hàng đầu trong thế hệ của mình, và phong cách âm nhạc của ông đã ảnh hưởng đến nhiều nhà soạn nhạc thế kỷ 20. Bản Concerto Violin cung Re thứ, op. 14 là một tác phẩm ít người biết tới của Gabriel Fauré.