ANTONÍN DVOŘÁK – CONCERTO CELLO OP. 104
Khi chuyển giao bản thảo Concerto Cello Si thứ Op.104 cho nhà xuất bản, Antonín Dvořák viết:
“Tôi chỉ giao tác phẩm của mình nếu anh hứa với tôi rằng không ai - kể cả Wihan bạn tôi – được phép thay đổi gì mà tôi không biết và cho phép…, và cấu trúc của tác phẩm phải giữ đúng như tôi đã hình dung và nghĩ ra…
Chương kết nên khép lại dần dần bằng một đoạn diminuendo (nhẹ dần) như một hơi thở ... sau đó là một đoạn crescendo (mạnh dần lên), và những ô nhịp cuối cùng do dàn nhạc diễn tấu sẽ kết thúc như thể giông bão. Ý tôi muốn như vậy, và tôi không thể rút bỏ”.
Những lời cứng rắn ấy được Dvořák nhấn mạnh, có lẽ là để bảo vệ cho đứa con tinh thần của mình một cách vững chắc. Tác phẩm ra đời đã gây ấn tượng với khán giả và trở nên nổi tiếng, minh chứng cho quan điểm và tư duy nghệ thuật của tác giả. Dẫu vậy, thực tế trước đó Dvořák đã luôn tìm cách khước từ đề nghị của bạn bè để soạn một bản concerto cho cây cello, có lẽ bởi trải nghiệm thất bại với bản đầu tiên viết từ thuở mới vào nghề 20 năm trước, một tác phẩm không còn ai nhớ tới. Ông cho rằng âm khu giữa cây đàn thì tiếng khá đẹp, nhưng ở trên cao thì nghe như giọng mũi, còn dưới trầm lại như giọng ai lầm bầm. Chỉ tới khi nghe Concerto Cello Mi thứ của Victor Herbert, người chơi cello chính trong buổi diễn Giao hưởng 9 Thế giới mới của mình, Dvořák lại được truyền cảm hứng và bắt tay vào soạn thảo bản Concerto mới cho cây đàn này. Tất cả âm khu trên cây đàn dù cao hay thấp, hết thảy màu âm đều được Dvořák khai thác đạt tới hiệu quả tối ưu, vì thế càng cần nghệ sỹ phải có kỹ thuật đỉnh cao. Sau 4 tháng, đầu năm 1895 Dvořák đã hoàn thành tác phẩm.
Concerto Cello Si thứ Op. 104 gồm 3 chương:
1. Allegro (nhanh)
2. Adagio, ma non troppo (không quá chậm)
3. Allegro moderato - Andante - Allegro vivo (nhanh vừa – chậm – nhanh sinh động).
Tin tức liên quan
W.A.Mozart - Cây sáo thần Overture
Vở opera Cây sáo thần được Mozart đích thân chỉ huy trong buổi công diễn lần đầu tại Vienna năm 1791, chỉ trước khi ông qua đời 2 tháng sau đó. Tác phẩm đã trở thành kinh điển cho thể loại opera trên sân khấu thế giới, bởi cốt truyện đặc sắc cùng phần âm nhạc đỉnh cao. Trong buổi hoà nhạc đặt vé trước số 143 tới đây, Dàn nhạc Giao hưởng Việt Nam sẽ trình diễn khúc overture mở màn cho vở opera này.
GABRIEL FAURÉ – CONCERTO VIOLIN RE THỨ, OP. 14
Fauré đã nổi tiếng toàn thế giới với Pavane, Requiem, Sicilienne, các bản Nocturne (Dạ khúc) cho piano, Après un rêve và Clair de lune..., nhưng với khối di sản viết cho dàn nhạc, Fauré đã không thể để lại cho hậu thế những tác phẩm được xuất bản hoàn chỉnh. Concerto Violin cung Re thứ op.14 là một trong số đó.
LUDWIG van BEETHOVEN Symphony No. 7 A-major, Op. 92
Giao hưởng số 7 Op. 92 La trưởng được Ludwig van Beethoven sáng tác trong khoảng từ năm 1811 đến năm 1812, trong khoảng thời gian tác giả hồi phục sức khỏe tại Teplitz. Đây cũng là giai đoạn giữa của cuộc đời Beethoven, khi bút pháp sáng tác của ông đã đạt tới độ trưởng thành, và cũng là khi chứng điếc của ông trở nặng, phải dùng đến sổ hội thoại để người ta ghi ra những gì muốn nói với ông. Khi Beethoven bắt đầu sáng tác bản giao hưởng thứ 7, Napoléon đang lên kế hoạch cho chiến dịch chống lại Nga. Sau Giao hưởng 3, bản số 7 dường như là một trong những cuộc đối đầu âm nhạc khác của Beethoven với Napoléon, trong bối cảnh các cuộc chiến tranh giải phóng châu Âu khỏi những năm Napoléon thống trị.
Georges Bizet - L’ Arlésienne số 2
Georges Bizet (1838 – 1875) không phải cái tên xa lạ với khán giả Việt Nam, bởi ông quá nổi tiếng với Carmen – vở opera đã được trình diễn nhiều lần. Trên thế giới, Bizet còn ghi dấu ấn với nhiều thể loại khác, trong đó có cả phần nhạc ông viết cho vở kịch L’Arlésienne (Người phụ nữ từ xứ Arles) của tác gia Alphonse Daudet. Vở kịch được trình diễn lần đầu năm 1872 ở Paris, với phần nhạc đệm của Bizet gồm 27 tiểu khúc đánh số viết cho đơn ca, hợp xướng và dàn nhạc nhỏ.